مقدمه و هدف: پرستاران نقش کلیدی در ارائه مراقبت‌های بهداشتی و درمانی به بیماران دارند و نارسایی در کار این گروه از ارائه‌دهندگان نتایج غیرقابل‌جبران در ایمنی بیماران به بار خواهد آورد. در این راستا، پرداختن به عوامل مؤثر و مرتبط با عملکرد پرستاران و پژوهش در راستای تعیین عوامل فردی مرتبط با کیفیت ارائه خدمات سلامت امری ضروری است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر تعیین رابطه عوامل فردی با کیفیت ارائه خدمات در بخش مراقبت‌های ویژه بیمارستان‌های منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران بود.

روش پژوهش: این مطالعه توصیفی- تحلیلی بصورت مقطعی در سال ۱۴۰۲ در بیمارستان‌های منتخب دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام گرفت. تعداد ۱۰۷ نفر از پرستاران شاغل در بخش مراقبت‌های ویژه وارد مطالعه شدند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه‌‌های حمایت سازمانی، استقلال شغلی و انگیزش شغلی که روایی و پایایی آن مورد بررسی و تایید گردید. داده‌های مربوط به کیفیت خدمات بخش‌های مراقبت‌ ویژه پرستاران نیز با استفاده از شاخص‌های خطاهای پزشکی، زخم بستر، سقوط بیمار از تخت، عوارض جانبی دارو و عفونت زخم جراحی جمع‌آوری شدند.  تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS (نسخه ۲۶) انجام پذیرفت که جهت بررسی رابطه متغیرهای پژوهش، از آزمون آماری تی‌تست مستقل و رگرسیون استفاده گردید.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که میانگین و انحراف معیار نمره کل استقلال شغلی به ترتیب 67/92 و 54/16 بود که براساس نقطه برش پیشنهادی پرستاران از سطح متوسط استقلال شغلی برخوردار بودند. میانگین و انحراف معیار نمره حمایت سازمانی 29/5 ± 93/17 از نمره 40 بود که نشان دهنده سطح پایین حمایت سازمانی درک شده توسط پرستاران است. همچنین، میانگین نمره انگیزش شغلی 87/9 ± 28/61 بود که براساس نقطه برش ارائه شده نشان دهنده سطح متوسط انگیزش شغلی متوسط بود. در شش ماه گذشته، 2/26 درصد پاسخ‌دهندگان تجربه وقوع سقوط از تخت، 6/34 درصد تجربه عفونت زخم جراحی، 5/49 درصد تجربه زخم بستر و 8/45 درصد تجربه بروز عوارض جانبی دارو را در بیمارستان‌های منتخب داشتند. همچنین، یافته‌های رگرسیون لجستیک نشان داد که حمایت سازمانی از پیش‌بینی‌کننده‌های معنی‌دار برای سقوط بیمار از تخت بود. همچنین، یافته‌ها نشان داد که از بین سه متغیر کیفیت خدمات، استقلال شغلی تاثیر معنی‌داری بر بروز زخم بستر در بین پرستاران مراقبت‌های ویژه دارد. انگیزش شغلی تنها بعدی بود که رابطه معنی داری با بروز عوارض جانبی دارو داشت و بین استقلال شغلی و عفونت زخم جراحی نیز رابطه معنی دار مشاهده شد.  

نتیجه گیری: عوامل فردی از قبیل استقلال شغلی، حمایت سازمانی و انگیزش شغلی بر روی شاخص‌های کیفیت خدمات سلامت مراقبت‌های ویژه بیمارستان تاثیرگذار بوده است. مدیران بیمارستانی و سیاستگذاران سلامت می‌توانند با تقویت ابعادی مانند استقلال شغلی، حمایت سازمانی و انگیزش شغلی، کیفیت خدمات سلامت در بخش‌های مراقبت ویژه را افزایش داده و در جهت رسیدن به ایمنی بیمار بهتر عمل کنند. اقداماتی حمایتی از طرف مسئولان، داشتن برنامه‌های آموزشی، تقویت استقلال حرفه‌ای پرستاران و برقراری تعاملات سازنده با پرستاران در بیمارستان‌ها می‌تواند در جهت پیشگیری از وقوع سقوط از تخت، عفونت زخم جراحی، زخم بستر و بروز عوارض جانبی دارو موثر واقع شود.

کلیدواژه‌ها: استقلال شغلی، حمایت سازمانی، انگیزش شغلی، کیفیت خدمات سلامت، پرستاران، بیمارستان