مقدمه: بلایا از جمله رویدادهای غیرقابل پیش‌بینی هستند که می‌توانند سلامت و کارکرد جوامع شهری را با اختلال جدی مواجه کنند. در این شرایط، نقش اورژانس پیش‌بیمارستانی به عنوان نخستین سطح پاسخ سازمان‌یافته اهمیت ویژه‌ای در کاهش پیامدهای انسانی دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح آمادگی پایگاه‌های منتخب اورژانس پیش‌بیمارستانی شهر تهران در مواجهه با بلایا در سال ۱۴۰۴ انجام شد.

روش کار:  پژوهش حاضر به‌صورت توصیفی–تحلیلی  مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل تمام پایگاه‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی شهر تهران (۱۹۴ پایگاه شهری و جاده‌ای) بود. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران برای جامعه محدود، ۱۲۶ پایگاه تعیین شد و نمونه‌ها به روش نمونه‌گیری تصادفی نسبتی (سهمیه‌ای) از پنج ناحیه شمال، جنوب، شرق، غرب و مرکز انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، چک‌لیست استاندارد ارزیابی آمادگی اورژانس در بلایا طراحی‌شده توسط بیرامی و همکاران (۲۰۲۱) با ۸۱ گویه در شش بعد بود. پایایی ابزار در مطالعه اصلی با آلفای کرونباخ ۸۹/۰و ضریب توافق درونی (کاپا) ۹۸/۰ گزارش شده است. داده‌ها پس از جمع‌آوری، با نرم‌افزار SPSS25 تحلیل شدند و از آمار توصیفی و آزمون‌های استنباطی تحلیل واریانس یک‌طرفه و آزمون تعقیبی شفه استفاده شد.

یافته‌ها: نتایج نشان داد سطح کلی آمادگی پایگاه‌های اورژانس پیش‌بیمارستانی تهران در حد متوسط رو به بالا قرار دارد. در بعد ساختارهای مدیریتی و رهبری، ناحیه 1 بالاترین و ناحیه 3 پایین‌ترین امتیاز را کسب کرد. در بعد اطلاعات و ارتباطات، فاصله معنی‌دار آماری بین نواحی 1 و 3 مشاهده شد. در بعد هماهنگی و مشارکت، هرچند آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه تفاوت کلی را نشان داد، اما آزمون شفه اختلاف معناداری را بین نواحی مشخص نکرد. از حیث منابع پزشکی و غیرپزشکی، نواحی 1، 5 و 4 وضعیت مطلوب‌تری نسبت به 2 و 3 داشتند. ابعاد ایمنی و امنیت و آموزش و تمرین در مجموع در سطح متوسط ارزیابی شدند.

نتیجه‌گیری: یافته‌ها بیانگر آن است که با وجود برخورداری نسبی از آمادگی، تقویت ساختار مدیریتی در مناطق شرقی و جنوبی، ارتقای زیرساخت‌های ارتباطی، برگزاری منظم مانورهای آموزشی و تخصیص عادلانه منابع ضرورت دارد.

کلیدواژه‌ها: آمادگی در بلایا، اورژانس پیش‌بیمارستانی، مدیریت بحران، پایگاه‌های اورژانس، شهر تهران