به گزارش روابط عمومی دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران؛ جلسه دفاع رساله دکتر خانی‌زاده دانشجوی دوره دکتری تخصصی رشته سلامت در بلایا و فوریت‌ها، 28 مرداد ماه در سالن کنفرانس شماره یک برگزار شد.

استاد راهنمای رساله وی دکتر شاندیز مصلحی، اساتید مشاور دکتر محسن دولتی، دکتر پریسا مرادی مجد، دکتر محمد جواد مرادیان، اساتید داور داخل دکتر سید حسام سیدین، دکتر محسن نوری، اساتید داور خارج کتد سید جواد حسینی و دکتر محمد سورانی بودند.

چکیده رساله دکتر خانی‌زاده با عنوان

طراحی مدل آمادگی اورژانس پیش بیمارستانی در مخاطرات شیمیائی برای ایران

مقدمه: ارائه‌دهندگان خدمات پزشکی اورژانس پیش بیمارستانی(EMS) معمولاً تنها تیم‌های درمانی حاضر در محل حوادث شیمیایی هستند و در معرض خطر مواجهه اولیه با عوامل شیمیایی قرار دارند. آن‌ها باید از دانش کافی و سطح آمادگی لازم برخوردار باشند تا بتوانند به‌صورت مناسب و سریع به مخاطرات مرتبط با مواد شیمیایی پاسخ دهند. به همین دلیل ایجاد آمادگی به‌صورت جامع و هدفمند از طریق یک الگوی به‌روز و بومی‌شده، نیاز اساسی این سیستم محسوب می‌شود. بنابراین، هدف این مطالعه طراحی مدل آمادگی نظام اورژانس پیش بیمارستانی در مواجهه با مخاطرات شیمیایی برای ایران بود.

روش پژوهش:  این پژوهش در سه مرحله شامل مرور نظام‌مند، مطالعه کیفی، طراحی و اعتبارسنجی مدل به روش دلفی صورت گرفت. در ابتدا جهت دستیابی به هدف اول یعنی شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های آمادگی اورژانس پیش بیمارستانی در مخاطرات شیمیایی در جهان، از روش مرور نظام‌مند استفاده شد. به این منظور پایگاه‌های داده‌ای شامل Embase، Web of Science، PubMed، Scopus، ProQuest و پایگاه های داده داخلی مورد بررسی قرار گرفتند. سپس در مرحله دوم برای تبیین ابعاد و مؤلفه‌های تاثیر‌گذار بر آمادگی از رویکرد کیفی استفاده شد. 23 مصاحبه نیمه ساختاریافته با مدیران، کارشناسان و صاحب‌نظران در حوزه اورژانس پیش بیمارستانی و مخاطرات شیمیایی انجام شد و نتایج با روش تحلیل محتوا مورد تحلیل قرار گرفت. در مرحله سوم مؤلفه‌های استخراج شده از دو مرحله قبل با استفاده از روش دلفی اعتبارسنجی شد. در نهایت پس از اعتبارسنجی مدل اولیه، مدل نهایی تبیین و ارائه گردید.

یافته‌ها: در مرحله مرور نظام‌مند، پس از فرآیند انتخاب و غربالگری مقالات، تعداد 16 مطالعه مورد بررسی قرار گرفت. با تحلیل موضوعی داده‌های استخراج‌شده از این مقالات، دو مضمون اصلی شامل "اقدامات مدیریتی" و "فرایندها و اقدامات تخصصی" شناسایی شد. در مرحله دوم، با تحلیل مصاحبه‌های انجام‌شده، چهار مضمون کلیدی دیگر شامل ابعاد مدیریتی، آموزش و توانمندسازی، ابعاد فنی و تخصصی و ظرفیت‌های بیرون از سازمان استخراج گردید. در مرحله سوم، از روش دلفی استفاده شد که در آن تمامی پرسش‌ها در یک دور به اجماع بالای 75 درصد دست یافتند. درنهایت، مدل مفهومی آمادگی اورژانس پیش بیمارستانی در مخاطرات شیمیایی با ترسیم روابط بین مضامین شناسایی‌شده، طراحی و ارائه شد.

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که آمادگی سیستم اورژانس پیش بیمارستانی در حوادث شیمیایی مستلزم بهبود مدیریت منابع، آموزش تخصصی کارکنان و هماهنگی بین‌سازمانی است. مهم‌ترین چالش‌ها شامل نارسایی در توزیع تجهیزات، ضعف سیستم‌های اطلاعاتی و کمبود آموزش‌های عملیاتی هستند که با راهکارهایی مانند تدوین نقشه خطر ملی، استانداردسازی پروتکل‌ها و برگزاری مانورهای دوره‌ای قابل‌رفع می‌باشند.

واژگان کلیدی: اورژانس پیش بیمارستانی، فوریت‌های پزشکی، مخاطرات شیمیایی، آمادگی