مقدمه: گزارش‌های موردی نقش اساسی در انتقال دانش بالینی، شناسایی پدیده‌های نادر و تولید فرضیه‌های پژوهشی دارند. با این حال، کیفیت نامطلوب گزارش‌دهی ممکن است ارزش آموزشی و علمی آن‌ها را  محدود کند. برای رفع این خلأ، شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی با هدف استانداردسازی گزارش‌دهی گردآوری شده است. شواهد نشان می‌دهند که پایبندی به این راهنما به دلایل گوناگون در علوم پزشکی متفاوت بوده است. هدف این مطالعه، ارزیابی سطح پایبندی گزارش‌های موردی چشم‌پزشکی منتشرشده در ربع نخست سال ۲۰۲۴ به شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی بود.

روش پژوهش: این مطالعه توصیفی- تحلیلی و مقطعی به شیوهُ مرور اسنادی انجام شد. همهُ گزارش‌های موردی منفرد چشم‌پزشکی نمایه‌شده در  پایگاه پابمد بین ۱ ژانویه تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۴ غربال شدند. پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، ۶۹ مقاله دارای شرایط وارد مطالعه شدند. کیفیت گزارش‌دهی با استفاده از شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی نسخه ۲۰۱۳، متشکل از ۱۳ مؤلفه و ۳۰ بند، ارزیابی شد. هر بند به صورت « رعایت شده »، « تاحدی رعایت شده »، « رعایت نشده » یا « غیرقابل اعمال » امتیازدهی شد. درصد پایبندی کلی برای هر مقاله محاسبه گردید. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‌های استنباطی پایه در نرم‌افزار SPSS نسخهُ ۲۵ تحلیل شدند.

یافته‌‏ها: میانگین پایبندی کلی به شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی ۱۳٫۸٪ ± ۷۷٫۴۹  بود که از ۵۸٫۶۲٪ تا ۹۵٪ متغیر بود. بر اساس آستانه‌های از پیش تعیین‌شده، ۵٫۸٪ از گزارش‌های موردی پایبندی عالی (۱۰۰–۹۰٪)، ۷۵٫۴٪ پایبندی خوب (۸۹–۷۰٪) و ۱۸٫۸٪ پایبندی متوسط (۶۹–۵۰٪) داشتند؛ هیچ گزارشی پایبندی ضعیف (کمتر از ۵۰٪) نشان نداد. مؤلفه‌های ساختاری الزامی مانند عنوان، چکیده، مقدمه، اطلاعات پایه بیمار و یافته‌های بالینی، تقریباً در تمام مقاله‎هاگزارش شده بودند. در مقابل، کمترین پایبندی مربوط به مؤلفه‌های «جدول زمانی بالینی» و «دیدگاه بیمار» بود. میانگین تعداد کلمه‎های کلیدی گزارش‌شده به‌طور معناداری کمتر از تعداد کلمه‎های کلیدی پیشنهادی با کمک اکتشافی هوش مصنوعی بود (۰٫۰۰۱ > p).

نتیجه گیری: اگرچه گزارش‌های موردی چشم‌پزشکی منتشرشده در اوایل سال ۲۰۲۴ به‌طور کلی پایبندی قابل قبولی به شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی نشان دادند، اما کاستی‌های مهمی در گزارش‌دهی طولی، عناصر بیمارمحور، و مؤلفه‌های تحلیلی شناسایی شد. تقویت آموزش نویسندگان، الزام‎آوری در اجرای سیاست‌های ارسال برپایهُ شیوه نامه‎ها، بهبود نظارت سردبیری در افزایش کیفیت کلی و شفافیت گزارش‌های موردی چشم‌پزشکی مؤثر است. با توجه به افزایش استفاده از هوش مصنوعی در انتشارات پزشکی و استفاده مجدد از داده‌ها، بسیار توصیه می‌شود که شکاف‌های موجود در زمینهُ کسب و گزارش آشکار رضایت آگاهانه به‌طور نظام‌مند مورد توجه و به‌روزرسانی قرار گیرد، به‌ویژه در گزارش‌های موردی چشم‌پزشکی که ماهیت هویت‌نمایی آن‌ها به‌طور ذاتی بیشتر است.

کلید‌واژه‎ها: گزارش موردی، شیوه نامهُ استاندارد گزارش موردی، چشم‌پزشکی، هوش مصنوعی، پایبندی