مقدمه: افزایش روز افزون تقاضا و پیشرفت‌های فناوری و تجهیزاتی در بخش بهداشت و درمان موجب افزایش قیمت و هزینه ها در این بخش از اقتصاد شده و بسیاری از کشورها را با تنگناهای شدید روبرو ساخته است.

هدف از اجرای پایان نامه:  مطالعه حاضر با هدف محاسبه بهای تمام شده خدمات آزمایشگاهی معمول در بیمارستان شفا یحیاییان دانشگاه علوم پزشکی ایران به روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت در سال 1403 انجام شد.

 روش انجام کار: پژوهش حاضر از لحاظ هدف مطالعه ای کاربردی است که به شیوه توصیفی، مقطعی و گذشته نگر به محاسبه بهای تمام شده خدمات آزمایشگاهی معمول و مقایسه آن با تعرفه های مصوب وزارت بهداشت پرداخته است. محیط پژوهش شامل بیمارستان شفا یحیائیان و جامعه پژوهش، خدمات آزمایشگاهی ارائه شده در بیمارستان در سال 1403 بود. نمونه پژوهش در این مطالعه تعداد  15 نوع آزمایش از 178 نوع آزمایش انجام شده در سال 1403 بود که به ترتیب و با بیشترین فراوانی معادل بیش از 60 درصد مجموع فراونی آزمایش ها را شامل شده است. ابزار گردآوری داده ها با استفاده از فرم محقق ساخته(شامل : لیست لوازم، لیست مواد مصرفی، هزینه‌ها و...) ، مصاحبه با مسئولین واحدهای مرتبط بوده است. همچنین برای محاسبه و تحلیل داده ها  از نرم‌افزار Excel استفاده شد.

 یافته ها: کل هزینه های سالیانه بخش آزمایشگاه 79895475046 ریال می باشد که بیشترین هزینه ها در بخش نیروی انسانی به میزان 47400000000 ریال و هزینه لوازم مصرفی آزمایشگاهی به میزان 24000000000ریال شناسایی شد. هزینه های سربار نیز بیش از 6 درصد هزینه های آزمایشگاه را به خود اختصاص می دهند. در نهایت با محاسبه هزینه تمام شده خدمات آزمایشگاهی معمول مشخص شد تمام خدمات آزمایشگاهی معمول زیان ده بوده و بیشترین درصد میزان اختلاف تعرفه ها با هزینه تمام شده مربوط به آزمایش ESR 1st hr و کمترین میزان مربوط به آزمایش CRP titer  می باشد. 

 نتیجه گیری: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد میان تعرفه های مصوب خدمات آزمایشگاهی معمول مورد مطالعه و بهای تمام شده این خدمات که با روش هزینه یابی بر مبنای فعالیت بدست آمده است تفاوت معنی داری وجود دارد و بهای تمام شده در تمام تست های آزمایشگاهی مورد مطالعه بالاتر از تعرفه های مصوب بوده است؛ بدیهی است کم نمودن این اختلاف و پرنمودن شکاف تعرفه و بهای تمام شده در حالت کلی یا از طریق کاهش هزینه تمام شده خدمات و یا افزایش تعرفه ها امکان پذیر است.

کلید واژه: هزینه یابی بر مبنای فعالیت، تست های آزمایشگاهی معمول، تعرفه، هزینه تمام شده هر خدمت